Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3-4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vễ trang không cần bút tại trường mầm non Sao Mai - Đinh Thị Thương

Nội dung tài liệu: Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3-4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vễ trang không cần bút tại trường mầm non Sao Mai - Đinh Thị Thương

1. UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN CÁT HẢI TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN Tên sáng kiến: “Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vẽ tranh không cần bút tại trường mầm non Sao Mai” Tác giả: Đinh Thị Thương Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ: Giáo viên Nơi công tác: Trường mầm non Sao Mai Ngày 08 tháng 02 năm 2023
2. 2 BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vẽ tranh không cần bút tại trường mầm non Sao Mai”. 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phục vụ cho công tác giảng dạy lĩnh vực phát triển thẩm mĩ. 3. Tác giả: Họ và tên: Đinh Thị Thương Ngày/tháng/năm sinh: 16/10/1987 Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường mầm non Sao Mai. Điện thoại: 0985010168. Cố định: 0225886599 4. Đồng tác giả (nếu có): Không có. 5. Đơn vị áp dụng sáng kiến: Tên đơn vị: Trường mầm non Sao Mai Địa chỉ: Xã Nghĩa Lộ - Huyện Cát Hải - Hải Phòng. Điện thoại: 0225886599 II. Mô tả giải pháp đã biết: Trước đây trong các giờ hoạt động tạo hình của trẻ 3 - 4 tuổi, trẻ thường chưa chủ động trong hoạt động vẽ, kĩ năng của trẻ chưa đồng đều. Trẻ chủ yếu sử dụng bút sáp màu, bút dạ hoặc cọ trong các hoạt động vẽ. Với những hoạt động vẽ lặp đi lặp lại như thế sẽ tạo cảm giác quá quen thuộc nên trẻ chưa hứng thú với hoạt động vẽ tranh nói riêng cũng như hoạt động tạo hình nói chung. a. Ưu điểm: - Trẻ đã có một số kĩ năng tạo hình như sử dụng bút sáp màu, cọ vẽ, bút dạ để vẽ tranh và bài vẽ đã đạt được các mục tiêu theo yêu cầu. - Giáo viên chủ động về thời gian, không phải chuẩn bị nhiều các nguyên học liệu, dễ lựa chọn các nội dung, hình thức để tổ chức cho trẻ. - Nhà trường đã đầu tư cho lớp đầy đủ cơ sở vật chất cho hoạt động tạo hình như: Màu nước, bút sáp, đất nặn, giấy màu, cọ vẽ... - Phụ huynh của lớp ban đầu có sự phối hợp linh hoạt với giáo viên trong hoạt động tạo hình của trẻ. b. Hạn chế: - Về phía giáo viên: Giáo viên hạn chế khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn các nguyên học liệu, ít sử dụng các nguyên học liệu tự nhiên cho trẻ vẽ tranh và chưa phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ.
3. 3 - Về phía học sinh: Hoạt động vẽ truyền thống làm trẻ quá quen thuộc. Trẻ chưa chủ động trong hoạt động vẽ tranh cũng như hoạt động tạo hình khác, đặc biệt khi vẽ tranh trẻ nhanh chán và không hứng thú. - Về phía gia đình: Phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển cho trẻ. Phụ huynh chưa có phương pháp hướng dẫn trẻ trong hoạt động tạo hình. Để khắc phục những nhược điểm của giải pháp cũ tôi đã nghiên cứu và đưa ra đề tài: “Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vẽ tranh không cần bút tại trường mầm non Sao Mai”. III. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến III.1. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến Đối với hoạt động tạo hình việc lựa chọn các nguyên học liệu khác nhau để dạy trẻ vẽ tranh là một trong những nhiệm vụ quan trọng được các cấp, được nhà trường đề cập đến trong nhiệm vụ năm học 2022 - 2023. Năm học này tôi được phân công tại nhóm lớp 3 - 4 tuổi, ngay từ đầu năm khi nhận lớp tôi thấy trẻ của lớp mình chưa hứng thú với hoạt động tạo hình. Trẻ chưa được trải nghiệm nhiều với các đồ dùng sáng tạo( khuôn in, bàn tay, ngón tay, khuôn mẫu từ thiên nhiên như rau củ quả, lá cây, các đồ dùng gần gũi,...). Từ đó chưa tạo được hứng thú và chưa phát huy được tính tích cực của trẻ trong hoạt động tạo hình. Để góp phần tạo hứng thú cho trẻ trong hoạt động tạo hình và giúp trẻ chủ động, tích cực hơn bản thân tôi đã nghiên cứu và đưa ra đề tài: “Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vẽ tranh không cần bút tại trường mầm non Sao Mai” với các nội dung như sau: * Giải pháp 1: Sưu tầm và chuần bị các đồ vật, đồ dùng hỗ trợ vẽ tranh thay thế cho bút và cọ vẽ Hoạt động vẽ tranh không cần bút này chủ yếu là sử dụng các đồ vật, đồ dùng hỗ trợ trẻ thay thế bút và cọ vẽ. Sau đó dùng các đồ vật hoặc đồ dùng thay thế chấm vào màu nước và in ra tạo thành các bức tranh theo ý muốn. Tiêu chí lựa chọn các đồ vật, đồ dùng thay thế bút và cọ vẽ gần gũi, dễ tìm, phù hợp và đặc biệt là trẻ có thể dễ sử dụng và sử dụng sao cho hiệu quả nhất. Các đồ vật thay thế để vẽ tranh được tận dụng từ những đồ dùng đã qua sử dụng và nguyên vật liệu thiên nhiên gần gũi dễ kiếm xung quanh chúng ta. Các đồ dùng thay thế bút và cọ vẽ được chia ra các nhóm như sau: + Nhóm đồ dùng thay thế có khuôn mẫu sẵn: Là các đồ dùng đã có sẵn các hình thù khác nhau mà trẻ chỉ cần chấm vào màu nước và in ra trên giấy. Ví dụ: Miếng xốp dày to cắt ra và tạo thành các hình đơn giản phù hợp với trẻ 3 - 4 tuổi như hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình đám mây...
4. 4 Ngoài ra, có thể kể đến bàn tay, bàn chân, dấu vân tay của trẻ chấm màu nước vào và in ra để tạo thành chính các bộ phận đó hoặc sáng tạo thành các hình khác nhau. + Nhóm đồ dùng vẽ thay thế từ các loại lá cây, rau, củ, quả: Là các đồ dùng từ thiên nhiên như các loại lá cây, các loại rau, củ, quả,... Ví dụ: Cuống rau cần chấm màu tạo thành hình bông hoa, rau súp lơ cắt ra chấm màu tạo thành hình cái cây,... Tùy vào chủ đề trẻ học tôi có thể linh hoạt áp dụng các loại lá cây, củ quả trong hoạt động tạo hình sao cho phù hợp để tạo hứng thú cho trẻ. + Nhóm đồ dùng vẽ thay thế từ các đồ vật gần gũi: Nhóm đồ dùng này dễ tìm và rất phong phú, tùy theo hoạt động mà chúng ta có thể tận dụng mọi vật xung quanh để sáng tạo ra cho trẻ thực hiện. Ví dụ: Tăm bông, bàn chải đánh răng, lõi giấy vệ sinh, nắp chai nhựa, mút nhựa các kích cỡ, xốp bọc hoa quả, dĩa và thìa nhựa, xốp nổ,... Sau khi phân nhóm được các đồ vật và đồ dùng vẽ thay thế cho bút và cọ vẽ tôi sẽ sử dụng vào các hoạt động cụ thể sao cho phù hợp nhằm tạo hứng thú và sự mới mẻ cho trẻ trong hoạt động tạo hình. * Giải pháp 2: Xây dựng một số hoạt động cụ thể để dạy trẻ sáng tạo tranh mà không cần bút + Nhóm đồ dùng vẽ thay thế có khuôn mẫu sẵn: * Tranh con cá in từ bàn tay (Chủ đề “Thế giới động vật”) Chuẩn bị: Màu nước, giấy trắng, bông tăm, xốp mút, khay đựng màu, khăn lau tay. Cách tiến hành: Quét màu nước lên một bàn tay của trẻ sau đó cho trẻ in lên giấy, tiếp đến cho trẻ dùng tăm bông vẽ một nét cong nhỏ tạo thành miệng cá và chấm một chấm tạo thành mắt cho con cá. Tranh con cá in từ bàn tay Một bức tranh cá rất đáng yêu được tạo ra từ chính bàn tay của mình sẽ là một điều rất ấn tượng đối với trẻ.
5. 5 * Tranh bạn sâu sắc màu (Chủ đề “Thế giới động vật”) Chuẩn bị: Màu nước, giấy trắng, bông tăm, khuôn xốp hình tròn, khay đựng màu, khăn lau tay. Cách tiến hành: Dùng khuôn xốp hình tròn chấm vào khay đựng các màu đã pha sẵn. Chấm lần lượt các hình tròn sắc màu khác nhau, sau đó dùng tăm bông chấm vào màu và vẽ mắt, râu, chân cho bạn sâu. Cô hướng dẫn trẻ vẽ tranh “Bạn sâu sắc màu” từ khuôn xốp * Tranh vẽ mây và mưa (Chủ đề “Nước và hiện tượng thiên nhiên”) Chuẩn bị: Màu nước, giấy trắng, bông tăm, khuôn xốp hình đám mây các kích cỡ, khay đựng màu, khăn lau tay. Cách tiến hành: Pha màu nước ra khay đựng sẵn. Dùng khuôn xốp hình đám mây chấm vào khay đựng màu. Chấm lần lượt các hình đám mây lên giấy, sau đó dùng tăm bông vẽ các nét xiên phía dưới đám mây để tạo thành mưa. Trẻ thực hành vẽ tranh mây và mưa từ miếng xốp + Nhóm đồ dùng vẽ thay thế từ các loại lá cây, rau, củ, quả: * Trang trí bưu thiếp tặng cô giáo (Chủ đề “Nghề nghiệp”) Chuẩn bị: Màu nước, khay đựng màu, thiệp chúc mừng 20/11 chưa được trang trí, một số chiếc lá nhiều hình dạng, khăn lau tay. Cách tiến hành: Nhúng lần lượt từng chiếc lá vào màu rồi nhanh chóng in dấu vào xung quanh tấm thiệp.
6. 6 Một chiếc thiệp chúc mừng 20/11 với phần trang trí từ những chiếc lá sẽ là một gợi ý tuyệt vời để trẻ tặng cho cô giáo nhân ngày 20/11. Thiệp chúc mừng 20/11 được trang trí từ in lá cây * Tranh quả cam (Chủ đề “Thế giới thực vật”) Chuẩn bị: Màu nước, khay đựng màu, củ cải trắng, giấy trắng, tăm bông, khăn lau tay. Cách tiến hành: Chấm một đầu của củ cải trắng vào khay đựng màu pha sẵn rồi nhanh chóng in vào giấy, sau đó lấy tăm bông vẽ cuống và lá cho quả cam. Tùy theo khả năng, giáo viên có thể cho trẻ thi đua nhau xem bạn nào vẽ được nhiều quả cam hơn để tạo thêm hứng thú cho trẻ. Trẻ sẽ rất hứng thú và vui thích khi tạo ra những quả cam đáng yêu. Trẻ vẽ tranh quả cam từ củ cải trắng * Tranh chú gà con (Chủ đề “Thế giới động vật”) Chuẩn bị: Màu nước, khay đựng màu, củ cà rốt cắt tạo thành hình tròn to và nhỏ, giấy trắng, tăm bông, khăn lau tay. Cách tiến hành: Chấm một đầu của củ cà rốt to vào khay đựng màu pha sẵn rồi nhanh chóng in vào giấy tạo thành thân con gà, chấm một đầu của củ cà rốt nhỏ tạo thành đầu của gà con. Sau đó lấy tăm bông chấm làm mắt, mỏ, chân cho chú gà. Thế là bức tranh chú gà con được tạo thành với đầy hứng thú và vui thích của trẻ.
7. 7 Trẻ vẽ tranh chú gà con từ củ cà rốt + Nhóm đồ dùng vẽ thay thế từ các đồ vật gần gũi: * Tranh bầu trời pháo hoa (Chủ đề “Tết và mùa xuân”) Chuẩn bị: Ống mút nhựa, các lọ đựng màu nước được pha sẵn(tận dụng các lọ nước muối sinh lý nhỏ đã qua sử dụng), giấy trắng. Cách tiến hành: Nhỏ lần lượt các giọt màu xuống giấy, tiếp đến dùng ống mút di chuyển đến lần lượt các giọt màu đó và thổi hơi vào đầu ống mút còn lại. Các giọt màu sẽ tự tản ra trên giấy theo các hình dạng khác nhau tạo ra hình ảnh giống như những bông pháo hoa. Một bức tranh pháo hoa thật đơn giản và thú vị đã được tạo ra. Trẻ sẽ thấy thật hào hứng và kì diệu. Trẻ vẽ tranh bầu trời pháo hoa từ ống mút * Tranh nhím con tinh nghịch (Chủ đề “Thế giới động vật”) Chuẩn bị: Tranh đã in sẵn bạn nhím, màu nước đã pha sẵn các màu, dĩa nhựa, khăn lau. Cách tiến hành: Cho trẻ tự nhúng đầu nhọn của chiếc dĩa vào các khay màu sau đó ấn lên thân của bạn nhím, trẻ thực hiện đến khi trên thân của bạn nhím được trang trí rất nhiều chiếc lông nhọn. Trẻ rất hứng thú sau khi hoàn thành sản phẩm của mình.
8. 8 Tranh con nhím từ dĩa nhựa * Tranh những cuộn len sắc màu (Chủ đề “Nghề nghiệp”) Chuẩn bị: Màu nước đã pha sẵn, khay đựng màu, bàn chải đánh răng loại nhỏ, khăn lau. Cách tiến hành: Cho trẻ tự nhúng đầu chải của chiếc bàn chải đánh răng vào khay màu sau đó dùng bàn chải đánh răng xoay tròn đầu chải vừa chấm màu sao cho tạo thành các cuộn len màu sắc khác nhau. Hoạt động này vừa tạo hứng thú cho trẻ, phù hợp với khả năng và có thể kết hợp củng cố lại các màu sắc đã học, trẻ có thể kết hợp đếm xem mình đã tạo ra được bao nhiêu cuộn len sắc màu từ chiếc bàn chải. Trẻ vẽ tranh những cuộn len sắc màu từ bàn chải đánh răng III.2. Tính mới, tính sáng tạo Tính mới: Có thể khẳng định “Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vẽ tranh không cần bút tại trường mầm non Sao Mai” là một đề tài mới, rất cần thiết trong việc hỗ trợ làm phong phú thêm hoạt động vẽ cho trẻ nói riêng và hoạt động tạo hình nói chung. Không chỉ hỗ trợ cho trẻ sáng tạo với tranh vẽ thông qua hình thức in ấn từ các nguyên học liệu thiên nhiên, các dụng cụ dễ kiếm, dễ tìm mà bên cạnh đó còn giúp chúng ta thay đổi suy nghĩ về việc vẽ tranh nhất thiết cứ phải dùng bút vẽ, cọ vẽ và sáp màu.
9. 9 Giáo viên đã làm phong phú thêm các nguyên học liệu, tận dụng được tối đa các nguyên liệu từ thiên nhiên và cuộc sống để tạo được hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động tạo hình. Giáo viên được nâng cao kinh nghiệm và tích lũy thêm kiến thức trong việc tạo hứng thú cho trẻ trong các hoạt động tạo hình. Trẻ được sáng tạo ra các sản phẩm tạo hình phong phú từ thiên nhiên, từ những đồ dùng, và đồ vật quen thuộc, gần gũi. Trẻ tập trung, háo hức khi được tham gia hoạt động tạo hình vì nguyên học liệu được mở rộng, mới mẻ và phong phú hơn. Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đáng yêu, ngộ nghĩnh và trẻ vui thích khi tự tay tạo ra các sản phẩm tạo hình đó. Sau khi thực hiện giải pháp này trẻ lớp tôi đã có những thay đổi rõ rệt. Trẻ được mở rộng các kĩ năng tạo hình, trẻ vui thích khi đến lớp, có ý thức tự giác, thái độ vui vẻ và hứng thú với hoạt động tạo hình, giúp cho trẻ cảm nhận vẻ đẹp xung quanh, yêu thiên nhiên hơn, phát huy được tính tích cực của tất cả các trẻ. Qua giải pháp này đã tuyên truyền tới các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc tạo hứng thú cho trẻ trong hoạt động tạo hình và nhận được sự quan tâm ủng hộ các nguyên học liệu dễ kiếm, dễ tìm mà gia đình nào cũng sẵn có. Ngoài ra, phụ huynh có thể áp dụng và tự hướng dẫn con tại nhà. Tính sáng tạo: Đề tài này có tính khả thi, dễ dàng thực hiện, các nguyên học liệu gần gũi với thiên nhiên, an toàn cho trẻ, rất đa dạng, phong phú, không tốn quá nhiều thời gian, công sức và mang lại hiệu quả cao. Đề tài này áp dụng ở mọi lúc mọi nơi nên trẻ được rèn luyện thường xuyên, trẻ tiế n bô ̣ rõ rêt.̣ Trẻ hứng thú, chủ động hơn khi tham gia vào hoạt động tạo hình, 100% trẻ được trải nghiệm và tích cực trong các hoạt động tạo hình. Trẻ có nhiều kĩ năng tạo hình từ đó góp phần giúp trẻ tự tin hơn. Phát triển tư duy sáng tạo, rèn luyện tính kiên trì cho trẻ. Trẻ luôn chủ động, hào hứng và sẵn sàng tham gia hoạt động tạo hình. Qua thực hiện đề tài, mối quan hệ của phụ huynh và giáo viên, giữa giáo viên và trẻ được gắn bó hơn. Phụ huynh kết hợp chặt chẽ với giáo viên trong công tác giáo dục đặc biệt là hoạt động tạo hình. III.3. Phạm vi ảnh hưởng, khả năng áp dụng của sáng kiến Trên thực tế việc áp dụng đề tài: “Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vẽ tranh không cần bút tại trường mầm non Sao Mai” đã bước đầu đem lại hiệu quả thiết thực trong việc tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia vào hoạt động tạo hình. Giáo viên có thể chủ động hướng dẫn trẻ và dễ dàng tìm tòi, sáng tạo ra các vật dụng để trẻ sử dụng tạo nên một sản phẩm tạo hình độc đáo. Phát huy cao được vai trò của giáo viên trong việc tạo hứng thú cho trẻ qua các hoạt động. Trẻ đã tham gia hoạt động tạo hình một cách chủ động, tích cực và hứng thú hơn. Giải pháp có thể áp dụng cho độ tuổi mẫu giáo bé 3 - 4 tuổi của các trường mầm non trong toàn huyện Cát Hải.
10. 10 III.4. Hiệu quả, lợi ích thu được từ sáng kiến: Sau thời gian áp dụng “Giải pháp tạo hứng thú cho trẻ 3 - 4 tuổi tích cực tham gia hoạt động tạo hình qua hình thức vẽ tranh không cần bút tại trường mầm non Sao Mai” tôi đã đạt được một số kết quả như sau: + Hiệu quả kinh tế: Nguyên học liệu và đồ dùng để tạo ra một bức tranh mà không dùng đến bút và cọ vẽ được tận dụng từ gia đình và cuộc sống xung quanh trẻ đã tiết kiệm được chi phí cho nhà trường trong việc mua sắm đồ dùng trang thiết bị. + Hiệu quả về mặt xã hội: Đối với nhà trường: Góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền đến phụ huynh về các hoạt động của lớp cũng như của trường. Nâng cao uy tín của của nhà trường, tạo tâm lý an tâm cho phụ huynh. Đối với giáo viên: Hiểu được đặc điểm tâm lý của trẻ để dễ dàng giáo dục trẻ. Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục trẻ. Có kinh nghiệm trong tạo hứng thú cho trẻ trong hoạt động tạo hình nói riêng và các lĩnh vực khác nói chung. Đối với trẻ: Trẻ tiến bộ rõ rệt trong các bài sản phẩm tạo hình không chỉ những nét vẽ xiên, thẳng, ngang, cong tròn mà sản phẩm của trẻ có bố cục và các chi tiết đẹp bắt mắt. Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động tạo hình một cách chủ động và tích cực. Trẻ được sáng tạo ra các sản phẩm tạo hình từ những vật dụng, và đồ vật quen thuộc, gần gũi. Đối với phụ huynh: Biết được tầm quan trọng của việc tạo hứng thú cho trẻ trong hoạt đông tạo hình, cũng như lựa chon các đồ dùng thay thế để dạy trẻ tại gia đình. Luôn đồng hành cùng giáo viên trong quá trình, chăm sóc giáo dục trẻ. + Giá trị làm lợi khác: Qua việc thực hiện giải pháp này phụ huynh thấy và so sánh được tầm quan trọng của việc cho con đến lớp với con khi ở nhà. Trẻ hứng thú và làm phong phú hơn các kĩ năng của trẻ trong hoạt động tạo hình. CƠ QUAN ĐƠN VỊ Nghĩa Lộ, ngày 08 tháng 02 năm 2023 ÁP DỤNG SÁNG KIẾN Tác giả sáng kiến TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI Đinh Thị Thương