Báo cáo biện pháp Phát triển và rèn luyện kĩ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua phương pháp luyện đọc theo nhóm

Nội dung tài liệu: Báo cáo biện pháp Phát triển và rèn luyện kĩ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua phương pháp luyện đọc theo nhóm

1. CHÀO MỪNG BAN GIÁM KHẢO, THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI NĂM HỌC 2021 - 2022 PHẦN THUYẾT TRÌNH BÁO CÁO BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN VÀ RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 5 THÔNG QUA PHƯƠNG PHÁP LUYỆN ĐỌC THEO NHÓM. Người thực hiện: Lương Văn Bình Trường Tiểu học Chiến Thắng
2. Biện pháp Phát triển và rèn luyện kĩ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua phương pháp luyện đọc theo nhóm. Thực Lí do Kết luận Đối tượng Nội dung nghiệm tại chọn biện và đề đơn vị pháp xuất
3. 1. Lý do lựa chọn biện pháp: Tiếng Việt là môn học quan trọng nhất ở bậc Tiểu học. Trong đó phân môn Tập đọc giúp học sinh học tốt những môn học khác và học tốt ở những lớp trên. Đọc là một yêu cầu đầu tiên của người đi học. Trẻ đến trường trước hết là học đọc sau đó là đọc để học. Trong giảng dạy tôi thấy có nhiều em tiếp thu chậm, đọc chậm, tập trung chưa cao, chưa có sự chuẩn bị tốt,... dẫn đến không hiểu nội dung văn bản và sai lỗi chính tả. Về phía giáo viên: Một số giáo viên đầu tư cho bài dạy chưa sâu, liên hệ kiến thức thực tế còn gò bó,... nên hiệu quả dạy học phân môn Tập đọc chưa cao. Trang bị cơ sở vật chất phần nào chưa đáp ứng được nhu cầu học tập, giảng dạy của giáo viên. Vì những lí do trên tôi đi sâu tìm hiểu biện pháp: “Phát triển và rèn kĩ năng đoc̣ cho hoc̣ sinh lớ p 5 thông qua phương phá p luyêṇ đoc̣ theo nhóm”.
4. 2. Đối tượng áp dụng: Học sinh lớp 5B, trường Tiểu học Chiến Thắng, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng.
5. Nội dung biện pháp Mục tiêu Cơ sở lí luận và Nội dung cụ thể của từng biện cơ sở thực tiễn pháp và cách thức thực hiện Cơ sở lí luận Cơ thực tiễn
6. Nội dung cụ thể của từng biện pháp và cách thức thực hiện Phân Hướng Khuyến Tổ Nâng cao nhóm cho dẫn học khích học chức thi chất lượng đọc học sinh sinh hợp sinh tự đánh đọc đúng, mẫu của giáo luyện đọc. tác nhóm. giá kết quả đọc hay, viên, hướng dẫn luyện đọc đọc diễn học sinh đọc mẫu trong nhóm: cảm giữa cho bạn trong các nhóm. nhóm.
7. 1. Mục tiêu biện pháp - Củng cố, phát triển kĩ năng đọc trơn, đọc thầm, đọc lướt để chọn thông tin nhanh; khả năng đọc diễn cảm. - Phát triển kĩ năng đọc hiểu lên mức cao hơn. - Mở rộng vốn hiểu biết về tự nhiên, xã hội và con người để hình thành nhân cách con người mới. - Giáo dục ham đọc sách, thói quen làm việc với văn bản. - Làm giàu kiến thức về ngôn ngữ, đời sống, văn học, tư duy sáng tạo, tư duy thẩm mĩ. - Phát triển năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp.
8. 2. Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn để xây dựng biện pháp 2.1. Cơ sở lí luận Tập đọc là phân môn học sinh được rèn kĩ năng đọc từ lớp 1 đến lớp 5. Ở lứa tuổi học sinh lớp 5, các em rất năng động, ham học, ham tìm tòi khám phá kiến thức. Nội dung chương trình môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập đọc nói riêng rất phong phú; kênh hình sách giáo khoa được trình bày đẹp, phù hợp tâm sinh lí lứa tuổi các em. Học sinh đã được làm quen môi trường học tập, được trang bị một khối lượng kiến thức nhất định đặc biệt là kĩ năng giao tiếp, kĩ năng đọc đúng ở các lớp dưới,... Đây là cơ sở giúp các em học tốt phân môn Tập đọc lớp 5.
9. 2.2 Cơ sở thực tiễn Năm học 2021-2022, Trường Tiểu học Chiến Thắng tổ chức dạy học 2 buổi trên ngày, cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng điều kiện cho việc giảng dạy và học tập. Hệ thống văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tạo điều kiện cho giáo viên luôn chủ động đề xuất giảng dạy đảm bảo theo chuẩn kiến thức, kĩ năng. Giáo viên có thể vận dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học trên cơ sở của một số công văn, quyết định. Vào đầu năm, tôi đã kiểm tra kĩ năng đọc ở lớp 5B, lựa chọn một bài tập đọc cụ thể trong chương trình sách giáo khoa Tiếng Việt 5, gọi từng em đọc để phân loại học sinh. Trong số 33 học sinh ở lớp này thu được kết quả như sau:
10. HTT HT CHT Điểm Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ % Sĩ số 33 11 33,3% 16 48,5% 6 18,2 - Mức hoàn thành tốt: 11 học sinh chiếm 33,3% - Mức hoàn thành: 16 học sinh chiếm 48,5%; còn lại 6 học sinh chưa hoàn thành (đọc còn chậm, phát âm sai nhiều) chiếm tỉ lệ 18,2%. Từ thực tế trên, tôi xin đề xuất các biện pháp nhằm giúp học sinh rèn đọc bằng phương pháp luyện đọc theo nhóm.
11. 3. Nội dung biện pháp: Gồm 5 biện pháp. - Biện pháp thứ nhất: Phân nhóm cho học sinh luyện đọc. - Biện pháp thứ hai: Hướng dẫn học sinh hợp tác nhóm. - Biện pháp thứ ba: Khuyến khích học sinh tự đánh giá kết quả luyện đọc trong nhóm. - Biện pháp thứ tư: Tổ chức thi đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm giữa các nhóm. - Biện pháp thứ năm: Nâng cao chất lượng đọc mẫu của giáo viên, hướng dẫn học sinh đọc mẫu cho bạn trong nhóm.
12. 4. Quy trình thực hiện biện pháp 4.1. Biện pháp thứ nhất: Phân nhóm cho học sinh luyện đọc. Ngay từ đầu năm học, tôi xếp chỗ ngồi cho các em theo nhóm cố định như: Nhóm 2, nhóm 4 học sinh ngồi theo bàn của các em. Mỗi nhóm, cử bạn nhóm trưởng học tốt môn Tiếng Việt có nhiệm vụ bao quát, hướng dẫn các thành viên trong nhóm luyện đọc đúng. Việc luyện đọc theo nhóm giúp các em có thêm sự tự tin và học tập lẫn nhau. Bên cạnh việc xếp nhóm cố định, tôi cũng thường xuyên tạo nhóm không cố định để các thành viên trong mỗi nhóm cố định luôn luôn được thay đổi để tạo hứng thú, sự gắn kết giữa các thành viên trong lớp.
13. 4.2. Biện pháp thứ hai: Hướng dẫn học sinh hợp tác nhóm. Ngay từ đầu năm học giáo viên cần hướng dẫn học sinh: - Tăng cường phối hợp học tập cá nhân với học tập hợp tác theo phương châm “Tạo điều kiện cho học sinh suy nghĩ nhiều hơn, làm nhiều hơn và thảo luận nhiều hơn”. Mỗi học sinh vừa cố gắng tự lực một cách độc lập, vừa hợp tác chặt chẽ với nhau trong quá trình tiếp cận, phát hiện và tìm tòi kiến thức mới. - Kĩ thuật tổ chức hoạt động nhóm nhằm hình thành và phát triển ở học sinh khả năng giao tiếp, trình bày vấn đề, hợp tác và tư duy độc lập suy nghĩ. Tùy thuộc vào nhiệm vụ mà giáo viên có sự tổ chức hoạt động nhóm khác nhau. - Thời gian suy nghĩ cho phép học sinh phát triển câu trả lời, biết lắng nghe, tóm tắt ý của từng nhóm.
14. 4.3. Biện pháp thứ ba: Khuyến khích hs tự đánh giá kết quả luyện đọc trong nhóm: Các tiết học, khuyến khích học sinh trao đổi, nhận xét bạn đọc bài trong nhóm. Có thể đưa ra những tư vấn giúp bạn sửa sai hoặc động viên, khích lệ các bạn đọc hay trong nhóm. Đặc biệt khuyến khích học sinh nhận xét về cách đọc của bạn, kể cả cách đọc của giáo viên. Giáo viên cần biết cách gợi ý, khuyến khích học sinh trao đổi, nhận xét cụ thể về “ chỗ được” hay “chưa được” của bạn nhằm giúp rút kinh nghiệm để đọc tốt hơn. Khuyến khích học sinh tự đánh giá phần đọc bài của mình và của bạn. Học sinh có thể nhận xét, đánh giá theo tiêu chí cụ thể. Bên cạnh đó cũng đưa ra lời tư vấn, các yêu cầu cho bạn. Trước tiên đưa ra những gì bạn đã làm tốt để khích lệ tinh thần bạn, sau đó lưu ý những vấn đề bạn gặp phải và đưa ra lời tư vấn.
15. 4.4. Biện pháp thứ tư: Tổ chức thi đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm giữa các nhóm. (Tiến hành ở cuối bài học, các tiết bổ sung, các tiết ôn tập) Trong giờ Tập đọc, để tích cực hoạt động của người học, làm cho mỗi học sinh đều được bộc lộ bản thân và được phát triển cần tổ chức hoạt động của học sinh thông qua các biện pháp và hình thức luyện tập. Giáo viên có thể tổ chức cho từng học sinh đọc, từng cặp học sinh đọc, đọc theo nhóm, Tạo điều kiện cho mọi học sinh trong lớp đều được luyện đọc, đọc nhiều Giáo viên tổ chức cho học sinh cùng tham gia các trò chơi luyện đọc dưới nhiều hình thức: thi đọc cá nhân, giữa các nhóm, các tổ hoặc trò chơi tiếp sức, truyền điện nhằm rèn luyện kỹ năng đọc và phát triển khả năng làm việc độc lập của học sinh. Khuyến khích học sinh trong lớp trao đổi, nhận xét cách bạn đọc từ đó giúp các em có kỹ năng đọc tốt.
16. 4.5. Biện pháp thứ năm: Nâng cao chất lượng đọc mẫu của giáo viên, hướng dẫn học sinh đọc mẫu cho bạn trong nhóm. Đọc mẫu của giáo viên góp phần giúp học sinh đọc tốt hơn. "Làm mẫu" là một trong những biện pháp dạy học có tác dụng tốt ở Tiểu học. Biện pháp đọc mẫu nhằm tác động đến quá trình tìm hiểu bài và luyện đọc của học sinh. Đọc mẫu toàn bài nhằm giới thiệu, gây xúc cảm, tạo hứng thú khiến học sinh chú ý, tập trung làm việc với văn bản. Giáo viên dùng giọng đọc mẫu để cho học sinh có biểu tượng ban đầu về nội dung văn bản. Bước đọc mẫu rất quan trọng vì cách tiếp xúc trực tiếp, ấn tượng đầu tiên nó quyết định việc học sinh yêu thích hay không yêu thích bài tập đọc.
17. Khi dạy tập đọc, giáo viên phải đọc mẫu trước lớp để học sinh noi theo. Giọng đọc mẫu của giáo viên có tác dụng làm mẫu cho học sinh luyện đọc. Yêu cầu đọc mẫu phải đảm bảo chất lượng: Đọc đúng, rõ ràng, trôi chảy, đọc đủ lớn, nhanh vừa phải và diễn cảm. Giáo viên hướng dẫn thêm cho các em đọc tốt trong nhóm đọc mẫu cho bạn để bạn học tập. Học sinh nghe bạn đọc mẫu và nhận xét, học sinh đọc mẫu xong sẽ nghe bạn đọc lại và nhận xét. Với giải pháp này đồng thời thực hiện cùng giải pháp thứ ba sẽ đem lại hiệu quả cao.
18. Thực nghiệm tại đơn vị Đối tượng, Đánh giá nội dung, Tiến trình kết quả thực phương pháp thực nghiệm thực hiện nghiệm
19. Đối tượng, nội dung, phương pháp thực hiện Nội dung: Phát triển và Đối tượng: Học rèn luyện kĩ năng đọc sinh lớp 5B, trường cho học sinh lớp 5 Tiểu học Chiến thông qua phương Thắng. pháp luyện đọc theo nhóm.
20. Tiến trình thực nghiệm. Từ những biện pháp trên, tôi đã áp dụng vào một bài dạy cụ thể cho hoc sinh lớp mình. Chẳng hạn như: Bài “Một chuyên gia máy xúc” * Phần luyện đọc đúng: - Bước 1: HS khá đọc mẫu, HS cả lớp đọc thầm theo và định hình cách chia đoạn. - Bước 2: Hd chia đoạn (Bước này vận dụng biện pháp thứ nhất là: Tôi phân nhóm 4 em, luyện đọc nối đoạn theo hướng dẫn). - Bước 3: Thực hiện nhóm 4. Đọc và tìm hiểu những vấn đề khó. (Đưa MH: Tìm từ khó đọc./ Cách ngắt câu dài (nhịp thơ)./ Giải nghĩa từ khó./ Nêu cách đọc từng đoạn. Trong khi HS các nhóm luyện đọc, tôi hướng dẫn học sinh hợp tác nhóm theo các yêu cầu. (Bước này tôi vận dụng biện pháp thứ hai). Đại diện nhóm báo cáo kết quả luyện đọc của nhóm mình trước lớp. Lúc này tôi yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ sung đánh giá lẫn nhau. (Bước này tôi vận dụng biện pháp thứ ba).