Bài giảng Ngữ Văn Lớp 7 (Cánh diều) - Bài 7: Những cánh buồm

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ Văn Lớp 7 (Cánh diều) - Bài 7: Những cánh buồm

1. I. Đọc và tìm hiểu chung
2. I. Đọc và tìm hiểu chung - Cách đọc: Đọc toàn bài với giọng chậm rãi dịu dàng, trầm lắng phù hợp với việc diễn đạt tình cảm của cha với con. Ngắt*Lênh nhịp: khênh: Cao quá mứ c, gợi Cha mỉmsự g âcườì y gò ./xoa đầu con nhỏ: + Lời của con: Ngây thơ, hồn “Theo*C cánhhắ c nbuồmic̣ h: /C đih ămãí c c đếnứ ng ,nơi kh xaoẻ nhiên Sẽ cóm cây,aṇ h .có cửa/ có nhà, + Lời của cha: Ấm áp, dịu dàng thể Nhưng*Trầm nơi đóngâm cha: có chưadáng hề đivẻ đếnđang .” hiện tình yêu con, cảm xúc tự hào suy nghĩ, nghiền ngẫm điều gì. về con, về tuổi thơ của mình, về sự tiếp nối cao đẹp của các thế hệ.
3. I. Đọc và tìm hiểu chung 1. Tác giả - Hoàng Trung Thông (1925 – 1993) - Quê: Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An - Thơ của ông giản dị, cô đọng, chứa đựng cảm xúc trong sáng. - Ông từng đảm nhiệm các chức trách quan trọng như cán bộ văn nghệ của khu ủy Liên khu IV, Ủy viênTiểu ban văn nghệ Trung ương, Thư ký tòa soạn Tạp chí Văn nghệ thuộc Hội Văn nghệ Việt Nam; Tổng biên tập báo Văn nghệ, Giám đốc Nhà xuất bản Văn học, Viện trưởng Viện Văn học (giai đoạn 1976-1985) - Ngoài thơ ông còn viết phê bình văn học, giới thiệu thơ Hoàng Trung Thông - Nhiều bài thơ của ông đã được phổ nhạc
4. NHỮNG BÀI THƠ HAY
5. I. Đọc và tìm hiểu chung 1. Tác giả 2. Tác phẩm có vần điệu Một số dấu hiệu thiên về diễn tả tình cảm, cảm xúc của nhận biết đây là người viết. một bài thơ: có ngắt dòng giữa các câu
6. NHỮNG CÁNH BUỒM Hai cha con bước đi trên cát Cha mỉm cười xoa đầu con nhỏ: Ánh mặt trời rực rỡ biển xanh “Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa, Bóng cha dài lênh khênh Sẽ có cây, có cửa, có nhà, Bóng con tròn chắc nịch. Vẫn là đất nước của ta, Nhưng nơi đó cha chưa hề đi đến.” Sau trận mưa đêm rả rích Cát càng mịn, biển càng trong. Cha lại dắt con đi trên cát mịn, Cha dắt con đi dưới ánh mai hồng Ánh nắng chảy đầy vai, Nghe con bước lòng vui phơi phới. Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời, Con lại trỏ cánh buồm xa nói khẽ: Con bỗng lắc tay cha khẽ hỏi: “Cha mượn cho con buồm trắng nhé, “Cha ơi! Để con đi Sao xa kia chỉ thấy nước, thấy trời Không thấy nhà, không thấy cây, Lời của con hay tiếng sóng thầm thì không thấy người ở đó?” Hay tiếng của lòng cha từ một thời xa thẳm? Lần đầu tiên trước biển khơi vô tận Cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con.
7. 2. Tác phẩm
8. I. Đọc và tìm hiểu chung 1. Tác giả 2. Tác phẩm - Xuất sứ: Bài thơ được rút ra từ tập Những cánh buồm (1964) - Thể thơ: thơ tự do - Đặc điểm của thể thơ trong văn bản - Phương thức biểu đạt: Kết hợp phương thức biểu cảm, tự sự, miêu tả - Bố cục: 3 phần
9. P1: Từ đầu đến lòng vui phơi phới Miêu tả hình ảnh của người cha và người con đi dạo trên bãi cát BỐ P2: Tiếp theo đến để con đi CỤC Cuộc trò chuyện của hai cha con và mong muốn của người con P3: Còn lại Cảm nhận của người cha
10. II. Tìm hiểu chi tiết
11. 1. Hình ảnh hai cha con đi dạo trên bờ biển Hai cha con bước đi trên cát Ánh mặt trời rực rỡ biển xanh Bóng cha dài lênh khênh Bóng con tròn chắc nịch. Sau trận mưa đêm rả rích Cát càng mịn, biển càng trong. Cha dắt con đi dưới ánh mai hồng Nghe con bước lòng vui phơi phới.
12. 1.Hình ảnh hai cha con đi dạo trên biển
13. 1.Hình ảnh hai cha con đi dạo trên biển
14. 2.Cuộc trò chuyện của hai cha con và mong muốn của người con HOẠT ĐỘNG NHÓM – 7 PHÚT - PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Chi tiết Ý nghĩa, tác dụng Câu hỏi của con Câu trả lời của cha Nghệ thuật đặc sắc (phép tu từ) Hình ảnh cánh buồm Dấu chấm lửng
15. 2.Cuộc trò chuyện của hai cha con và mong muốn của người con Chi tiết Ý nghĩa, tác dụng Câu hỏi của con “Cha ơi! → câu hỏi ngây thơ, hồn nhiên. Người con mong .. không thấy người ở đó?” muốn mở rộng kiến thức, được đi nhiều nơi. “Cha mượn cho con buồm trắng nhé, Để con đi ” Câu trả lời của cha “Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa → người cha trầm ngâm, mỉm cười giảng giải cho con, từng bước nâng đỡ ước mơ con. Những nơi đó cha chưa hề đi đến”. Nghệ thuật đặc sắc “Ánh nắng chảy đầy vai” → Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác làm tăng sức hấp dẫn, thú vị cho câu thơ, giúp người đọc hình dung cụ thể (phép tư từ) về khung cảnh đẹp đẽ trên biển. Hình ảnh cánh buồm → biểu tượng của ước mơ, khát vọng được đi xa, được mở rộng hiểu biết của người con. Dấu chấm lửng “Để con đi ” → sự tiếp nối của thế hệ sau
16. 3. Cảm nhận của người cha Lời của con hay tiếng sóng thầm thì Hay tiếng của lòng cha từ một thời xa thẳm Lần đầu tiên trước biển khơi vô tận Cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con. - Ước mơ của con gợi cho cha nhớ đến ước mơ thuở nhỏ của mình. - Người cha tự hào khi thấy con mình cũng ấp ủ những ước mơ đẹp như ước mơ của mình thời thơ ấu. => Sự tiếp nối của thế hệ trẻ thực hiện ước mơ của thế hệ đi trước.
17. III. Tổng kết 1. Nghệ thuật - Kết hợp yếu tố tự sự, miêu tả trong thơ - Thể thơ tự do dễ truyền tải nội dung - Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, cảm xúc 2. Nội dung - Tình cảm cha con thân thiết, tràn đầy yêu thương - Ca ngợi ước mơ khám phá cuộc sống của trẻ thơ. Những ước mơ làm cho cuộc sống không ngừng tốt đẹp hơn.
18. IV. VẬN DỤNG 1. HS nghe video Cha già rồi đúng không, kết hợp với văn bản vừa học nêu suy nghĩ của em về tình cảm cha - con. Em sẽ làm gì để thể hiện tình cảm của mình dành cho người cha kính yêu. 2. Văn bản Những cánh buồm gợi cho em cảm xúc và suy nghĩ gì về ước mơ, khát vọng của con người?
19. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - HS đọc lại bài thơ, xem lại nội dung bài học - Xem trước bài Mây và Sóng (SGK Ngữ văn 7, tập 2, Tr.23) - Chuẩn bị bài dựa vào câu hỏi trong Phiếu học tập và SGK.