Giáo án Tin học Lớp 9 (Kết nối tri thức) - Tiết 19+20, Bài 10: Sử dụng hàm Countif

Nội dung tài liệu: Giáo án Tin học Lớp 9 (Kết nối tri thức) - Tiết 19+20, Bài 10: Sử dụng hàm Countif

1. Tiết 19, 20 - Bài 10a: SỬ DỤNG HÀM COUNTIF I. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh có khả năng: 1. Về kiến thức: - Sử dụng được hàm đếm theo điều kiện COUNTIF trong giải quyết bài toán thực tế về quản lí tài chính. 2. Về năng lực: Năng lực chung: - Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp. - Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập, biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học. Năng lực riêng: - Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học: Sử dụng được hàm đếm theo điều kiện COUNTIF trong giải quyết bài toán thực tế về quản lí tài chính. 3. Về phẩm chất: - Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực. - Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá. - Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Thiết bị dạy học: Phấn, bảng, máy tính, máy chiếu,phiếu học tập, 2. Học liệu: - GV: SGK, SBT, tài liệu tham khảo. - HS: SGK, bảng nhóm, bút lông, bút dạ, phấn. III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: - Giới thiệu cho HS công cụ kiểm soát trong quản lí tài chính và dẫn dắt vào hàm COUNTIF của phần mềm bảng tính. b) Nội dung: - GV giới thiệu bài toán, HS trả lời một số câu hỏi liên quan đến bài toán. c) Sản phẩm: - Một số thông tin về bài toán quản lí tài chính d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập
2. Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm - GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 3 – 4 thành viên. - GV giới thiệu bài toán Quản lí tài chính gia đình - GV yêu cầu HS trả lời một số câu hỏi liên quan đến bài toán như sau: + Mỗi khoản chi đã được chi bao nhiêu lần? + Mỗi khoản thu đã được chi bao nhiêu lần? + Tổng số tiền đã chi tiêu của từng khoản chi là bao nhiêu? + Tổng số tiền thu nhập của từng khoản thu là bao nhiêu? + Thu nhập và chi tiêu của gia đình đã cân đối chưa? * HS thực hiện nhiệm vụ - HS thảo luận nhóm tìm hiểu bài toán và trả lời các câu hỏi. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). * Báo cáo, thảo luận - GV mời đại diện 1 - 2 nhóm trả lời câu hỏi cuối: + Thu nhập và chi tiêu của gia đình đã cân đối + Hoặc chưa xác định được - GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung. * Kết luận, nhận định - GV ghi nhận các câu trả lời của HS. - GV dẫn dắt HS vào bài học: Những bài học tiếp theo của chủ đề sẽ hướng dẫn em trả lời các câu hỏi trên, giúp cho việc chi tiêu của gia đình được kiểm soát hiệu quả. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (20 phút) Hoạt động 2.1: Hàm COUNTIF (10 phút) a) Mục tiêu: - HS làm quen với hàm COUNTIF của phần mềm bảng tính để giải quyết bài toán quản lí tài chính. b) Nội dung: - HS tìm hiểu thông tin mục 1, quan sát các Hình 10a.1 - 10a.2 và Bảng 10a.1, thảo luận nhóm thực hiện nhiệm vụ được giao. c) Sản phẩm: - Sử dụng hàm COUNTIF.
3. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập 1. Hàm COUNTIF GV tổ chức cho nhóm HS tiếp tục hoạt động. Hoạt động 1 tr.41 SGK: - GV sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn yêu cầu cá Theo em công thức tại các ô G2, G3, nhân HS trả lời cho câu hỏi Hoạt động 1 tr.41 , G10 để em có thể biết số lần chi SGK: tiêu của mỗi khoản là: Theo em công thức tại các ô G2, G3, , G10 là Tại ô G2 em dùng hàm để đếm số ô gì để em có thể biết số lần chi tiêu của mỗi tính trong vùng B3:B10 chứa mỗi khoản? khoản chi rồi kéo sao chép đến ô G10 - GV yêu cầu các HS thảo luận nhóm, chia sẻ câu trả lời, thống nhất đáp án và trình bày vào bảng nhóm. * HS thực hiện nhiệm vụ - HS thảo luận nhóm thực hiện nhiệm vụ được giao. * Báo cáo, thảo luận - GV mời đại diện 1 - 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận. - Các HS khác nhận xét, bổ sung. * Kết luận, nhận định - GV đánh giá, nhận xét, chốt kiến thức. * GV giao nhiệm vụ học tập - Hàm COUNTIF đếm số ô tính trong - GV yêu cầu HS đọc hiểu thông tin mục 1 và vùng dữ liệu (range) thõa mãn điều quan sát Bảng 10a.1 để hình thành kiến thức kiện (criteria). về hàm COUNTIF. - GV hướng dẫn cách sử dụng hàm COUNTIF, sau đó gọi một số HS lên thực hành. * HS thực hiện nhiệm vụ - HS đọc hiểu thông tin mục mục 1, quan sát Bảng 10a.1. Một số ví dụ sử dụng Bảng 10a.1 và hướng dẫn của GV để thực hành hàm COUNTIF thao tác sử dụng hàm COUNTIF. Công thức: =COUNTIF - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần (range,criteria) thiết. - range: phạm vi chứa các ô tính cần * Báo cáo, thảo luận kiểm tra để đếm - GV mời một số HS thực hành thao tác sử - criteria: điều kiện kiểm tra các ô tính dụng hàm COUNTIF trong phạm vi range * Kết luận, nhận định - GV đánh giá, nhận xét, chốt kiến thức. * GV giao nhiệm vụ học tập Câu hỏi tr.43 SGK
4. Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi củng cố tr.43 a) Khi sao chép công thức trên các ô SGK: G3, ,G10 công thức sẽ thay đổi mỗi Trong Hình 10a.2, công thức ở ô G2 là phần criteria lần lượt ở các ô “COUNTIF($B$3:$B$10,F2). Em hãy trả lời G3, ,G10 là F3, F10 các câu hỏi sau: b) Khi sao chép công thức sang các ô a) Khi sao chép công thức trên sang các ô từ G2 đến G10, kết quả trả lại các ô G3, ,G10 công thức sẽ thay đổi như thế nào? đó không còn đúng. Vì khi đó phần b) Nếu bỏ các dấu $ thì công thức ở ô G2 sẽ là range cũng sẽ thay đổi dẫn đến phạm COUNTIF(B3:B10,F2). Sau khi sao chép công vi tìm kiếm bị sai. thức này sang các ô từ G3 đến G10, kết quả trả lại tại các ô đó có đúng không? Tại sao? * HS thực hiện nhiệm vụ - HS thực hiện nhiệm vụ được giao. * Báo cáo, thảo luận - GV mời 1 - 2 HS trả lời câu hỏi củng cố tr 43 SGK: - Các HS khác nhận xét, bổ sung. * Kết luận, nhận định - GV đánh giá, nhận xét, chốt kiến thức. - GV chuyển sang hoạt động thực hành. Hoạt động 2.2: Thực hành: Sử dụng hàm COUNTIF (10 phút) a) Mục tiêu: - HS sử dụng được hàm COUNTIF để quản lí tài chính b) Nội dung: - GV nêu nhiệm vụ, HS quan sát hướng dẫn và thực hành nhiệm vụ được giao. c) Sản phẩm: - Sản phẩm thực hành của HS. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập 2. Thực hành: Sử dụng hàm - GV chia lớp thành các nhóm đôi. CONUTIF - GV nêu nhiệm vụ: Nhiệm vụ: Sử dụng hàm COUNTIF Nhiệm vụ 1: Sử dụng hàm COUNTIF để tổng để tổng hợp chi tiêu theo mỗi khoản. hợp chi tiêu theo mỗi khoản. - GV yêu cầu HS đọc hiểu thông tin mục 2, quan sát Hình 10a.3 – 10a.5 để nắm được các thao tác thực hành nhiệm vụ.
5. Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm thực hiện nhiệm vụ được giao. * HS thực hiện nhiệm vụ - HS quan sát hướng dẫn của GV và SGK, thảo luận thực hành nhiệm vụ được giao. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. * Báo cáo, thảo luận - Các nhóm báo cáo kết quả thực hành. - GV mời 1 - 2 nhóm trình bày các thao tác thực hành, HS các nhóm còn lại nhận xét. * Kết luận, nhận định - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và kết luận. - GV chuyển sang hoạt động luyện tập. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (10 phút) a) Mục tiêu: - Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về sử dụng hàm COUNTIF. b) Nội dung: - GV nêu nhiệm vụ; HS trả lời để luyện tập các kiến thức về sử dụng hàm COUNTIF. Bài 1: Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng Câu 1. Trong Excel cấu trúc hàm COUNTIF nào đúng A. =COUNTIF (criteria, range) B. COUNTIF (range,criteria) C. COUNTIF (criteria, range) D. =COUNTIF (range,criteria) Câu 2. Hàm COUNTIF được sử dụng: A. công cụ xác thực dữ liệu. B. công cụ hỗ trợ tính toán. C. công cụ sắp xếp dữ liệu. D. đếm số ô tính trong vùng dữ liệu thõa mãn điều kiện Câu 3. Trong Excel, các ô A1 = 30, A2 = 30, A3 = “AQ”, A4 = 2. Hãy cho biết kết quả của công thức sau: =COUNTIF(A1:A4; “30”) A. 3. B. 1. C. 2. 4. 4. Câu 4. Trong Excel, các ô A1 = 30, A2 = 30, A3 = “AQ”, A4 = 2. Hãy cho biết kết quả của công thức sau: =COUNTIF(A1:A4; “<30”)
6. A. 3 . B. 1 C. 2 D. 4 Bài 2: Em hãy bổ sung thêm một số dòng dữ liệu thu, chi vào cả hai trang tính Thu nhập và Chi tiêu. Hãy điều chỉnh công thức COUNTIF ở cột G để kết quả tổng hợp số lần thu, chi của mỗi khoản được chính xác Bài 3: Em hãy thực hiện cuộc khảo sát về việc chọn trường THPT của các bạn cùng lớp. Nhập thông tin mà em thu thập được vào bảng tính và sử dụng hàm COUNTIF để tổng hợp kết quả khảo sát như minh họa ở hình 10a.6 Hình 10a.6. Kết quả khảo sát về việc chọn trường THPT c) Sản phẩm: Bài 1: Câu trả lời của HS 1D, 2D, 3C, 4B Bài 2: Kết quả bài làm của HS - Số lần chi: G2=COUNTIF(B3:B10,F2) sau đó kéo sao chép đến ô G10 - Số lần thu: G2=COUTIF(B3:B8,F3) sau đó kép sao chép đến ô G6 Bài 3: HS thu nhập dữ liệu rồi điền vào bảng tương tự 10a.6 Công thức mẫu cho bảng ở Hình 10a.6: Nhập E5=COUNTIF(B4:$$B:$13,D5) rồi kéo sao chép đến ô D8 d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập Thảo luận nhóm và đại diện nhóm trả lời, hoàn thành các câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên. * HS thực hiện nhiệm vụ - HS chia nhóm, cử đại diện trả lời câu hỏi. - Cử bạn đại diện làm trọng tài nêu câu hỏi và chấm điểm, bầu thư kí ghi điểm cho các nhóm.
7. Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm - HS tiến hành chơi trò chơi. * Báo cáo, thảo luận - Trọng tài: Thông báo hết thời gian hoặc trò chơi kết thúc. Gọi đại diện các nhóm nhận xét chéo. Công bố kết quả -> tổ chức cho nhóm chiến thắng mở quà bí mật * Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá mức độ hoàn thành, thái độ học tập và kĩ năng hoạt động nhóm của HS. * GV giao nhiệm vụ học tập Bài 2: Em hãy bổ sung thêm một số - Thảo luận nhóm thực hành luyện tập trang dòng dữ liệu thu, chi vào cả hai trang 44 SGK. tính Thu nhập và Chi tiêu. Hãy điều - HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ theo nhóm chỉnh công thức COUNTIF ở cột G để đã phân công (2hs/1 máy) kết quả tổng hợp số lần thu, chi của mỗi khoản được chính xác * HS thực hiện nhiệm vụ Bài 3: Em hãy thực hiện cuộc khảo sát - HS tiến hành làm việc theo nhóm, thực hiện về việc chọn trường THPT của các bạn các nhiệm vụ đã được giao: lập kế hoạch làm cùng lớp. Nhập thông tin mà em thu việc, thỏa thuận về quy tắc làm việc, tiến thập được vào bảng tính và sử dụng hàm hành giải quyết nhiệm vụ, chuẩn bị báo cáo COUNTIF để tổng hợp kết quả khảo sát kết quả trước lớp, xác định nội dung và cách như minh họa ở hình 10a.6 trình bày kết quả. - Trong quá trình HS thực hiện nhiệm vụ, GV theo dõi hoạt động của các nhóm, phát hiện những nhóm hoặc cá nhân chưa tích cực tham gia các hoạt động học tập hoặc gặp khó khăn, GV cần hỗ trợ, gợi ý và hướng dẫn cho HS, giải đáp các thắc mắc và dạy các kĩ năng thực hiện nhiệm vụ khi cần thiết. * Báo cáo, thảo luận GV: Thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết Hình 10a.6. Kết quả khảo sát về việc quả hoạt động. chọn trường THPT GV: Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, đánh giá và chấm điểm chéo nhau theo phân công của GV. HS: Nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của nhóm khác. * Kết luận, nhận định
8. Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm GV: Nhận xét, đánh giá chung cho kết quả hoạt động luyện tập thực hành các bài tập của các nhóm. - Nêu những lỗi mà các em thường hay mắc phải - Đưa ra hướng khắc phục - Giải đáp những thắc mắc của học sinh - Tuyên dương và ghi điểm những học sinh thực hành tốt, phê bình những em lười thực hành, mất trật tự trong lúc thực hành. HS: Chú ý quan sát, lắng nghe kết quả đánh giá của GV 4. Hoạt động 4: Vận dụng (10 phút) a) Mục tiêu: - HS vận dụng được kiến thức để giải quyết được bài toán thực tiễn b) Nội dung: - Em hãy mở bảng tính KinhPhiTrienLam.xlsx đã tạo ở phần Vận dụng, Bài 9a và sử dụng hàm COUNTIF để tính số lần thu của mỗi khoản chi của dự án Triễn lãm tin học. Lưu tệp sau khi hoàn thành công việc c) Sản phẩm: - Kết quả bài làm của HS Khoản thu:
9. - Khoản chi:
10. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của Gv và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập Yêu cầu HS thực hiện nội dung thực hành đã yêu cầu ở trên * HS thực hiện nhiệm vụ HS thực hành. Nếu không đủ thời gian, có thể cho phép HS hoàn thiện sản phẩm ở nhà * Báo cáo, thảo luận Hs trình bày sản phẩm nếu hoàn thành hoặc gửi sản phẩm qua mail hoặc Zalo giáo viên * Kết luận, nhận định - GV nhận xét đánh giá tinh thần, thái độ học tập và kết quả của các nhóm sau khi đã báo cáo ở tiết học sau. - Các nhóm hoàn thiện câu trả lời ở hoạt động vận dụng để tiết sau báo cáo trước lớp. - Xem trước nội dung của bài 11a : “Sử dụng hàm SUMIF”