Giáo án Lịch sử và Địa lí Lớp 5 (Kết nối tri thức) - Bài 7: Vương quốc Chăm Pa (Tiết 1) - Vũ Thị Minh Phương

Nội dung tài liệu: Giáo án Lịch sử và Địa lí Lớp 5 (Kết nối tri thức) - Bài 7: Vương quốc Chăm Pa (Tiết 1) - Vũ Thị Minh Phương

1. KẾ HOẠCH BÀI DẠY CHUYÊN ĐỀ TRƯỜNG MÔN LỊCH SỬ & ĐỊA LÝ 5 Bài 7: VƯƠNG QUỐC CHĂM-PA (Tiết 1) I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Nhận thức khoa học lịch sử và địa lí: Trình bày được vị trí của một số đền tháp Chăm-pa. - Tìm hiểu lịch sử địa lí: Kể được tên và xác định được trên bản đồ hoặc lược đồ một số đền tháp Chăm-pa còn lại cho đến ngày nay. Kể lại được một số câu chuyện về đền tháp Chăm-pa; mô tả được một số đền tháp Chăm-pa có sử dụng tư liệu tranh ảnh, câu chuyện lịch sử - Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Sưu tầm được một số tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện lịch sử, ) về đên tháp Chăm-pa. - Lồng ghép giáo dục kĩ năng số và chuyển đổi số trong dạy học. 2. Năng lực: - Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động thực hiện nhiệm vụ được phân công. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Liên hệ, phát hiện một số vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và đưa ra cách giải quyết các vấn đề đó. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Tự tin trao đổi với thành viên trong nhóm cũng như trình bày trước lớp về những thông tin liên qua đến đền tháp Chăm-pa. 3. Phẩm chất: - Phẩm chất yêu nước: Biết tự hào về các đền tháp Chăm-pa. - Phẩm chất chăm chỉ: Chủ động học tập, tìm hiểu về vương quốc Chăm-pa. - Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức bảo vệ và giữ gìn đền tháp Chăm-pa. II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point. - Tranh ảnh và câu chuyện về đền tháp Chăm-pa. - Lược đồ phân bố một số đền tháp Chăm ở Việt Nam hiện nay. III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1. Khởi động: - GV trình chiếu cho HS xem video về lễ hội - HS quan sát video. Kate ở Bình Thuận - GV yêu cầu HS: - HS chia sẻ theo sự hiểu biết của mình. + Em có biết lễ hội hoặc điệu múa trên của dân tộc nào không? + Chia sẻ điều em biết về dân tộc đó. - GV nhận xét, tuyên dương. - Dân tộc Chăm là 1 trong số 54 dân tộc - HS lắng nghe. anh em trên đất nước Việt Nam chúng ta. Để tìm hiểu về sự hình thành, phân bố cũng như các nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Chăm. Ngày hôm nay, cô và các em sẽ tìm hiểu tiết Lịch sử & Địa lí, bài 7: Vương quốc Chăm-pa.
2. - GV ghi bảng. - HS nhắc lại tên bài, ghi vở. 2. Khám phá: Hoạt động 1: Tìm hiểu về đền tháp Chăm-pa. - GV yêu cầu HS đọc thông tin kênh chữ. - HS đọc thầm. - GV goi HS đọc to kênh chữ từ trang 32 - HS đọc to. đến đầu trang 34. Kĩ thuật mảnh ghép - GV chia lớp thành các nhóm nhiệm vụ và - HS lắng nghe và nhận nhiệm vụ. giao nhiệm vụ Nhiệm vụ 1: Nêu sự hình thành và thành lập của vương quốc Chăm-pa. Nhiệm vụ 2: Kể tên và xác định vị trí của một số đền tháp Chăm. Nhiệm vụ 3: Mô tả nét chính của một số đền tháp Chăm. - GV yêu cầu HS quan sát lược đồ, hình ảnh, - HS lắng nghe nhiệm vụ. kênh chữ trong SGK, kết hợp với sự chuẩn bị bài, sự tra cứu tài liệu qua Thư viện số để thực hiện các nhiệm vụ ( 5 phút) - GV yêu cầu HS tại các nhóm nhiệm vụ trở - HS thực hiện nhiệm vụ dưới sự về các nhóm ban đầu để cùng thảo luận và hướng dẫn của GV. điền vào Phiếu bài tập. ( 5 phút) - GV gọi đại diện nhóm trình bày - Đại diện nhóm trình bày ý kiến * Nhiệm vụ 1: Sự hình thành và thành lập - Dự kiến câu trả lời: của Vương quốc Chăm-pa. + HS1: Vương quốc Chăm-pa được hình thành vào cuối thế kỉ II. + HS2: Thời kì Bắc thuộc, nhà Hán đã thiết lập sách thống trị đối với vùng đất phía Nam dãy Hoành Sơn của nước ta, đặt tên là quận Nhật Nam. Năm 192, dưới sự lãnh đạo của Khu Liên, người dân Tượng Lâm (huyện xa nhất của quận Nhật Nam) đã nổi dậy lật đổ sách cai trị ngoại bang, lập ra nhà nước Lâm Ấp. Trong các thế kỉ III – X, nhà nước Lâm Ấp tiếp tục mở rộng lãnh thổ về phía Nam, kéo dài đến Ninh Thuận, Bình Thuận ngày nay. Trong quá trình đó, khoảng thế kỉ VII, tên gọi Lâm Ấp được đổi thành Chăm-pa. Từ sau thế kỉ X, Chăm-pa tiếp tục phát triển và từng bước được sáp nhập, trở thành một bộ phận của đất nước Việt Nam. ? Vì sao em biết những thông tin như vậy? - Em tra trên trang Web.
3. ? Khi tra tài liệu như vậy, em cần lưu ý gì? - Tra thông tin đúng nguồn gốc chính thống tại Thư viện điện tử. + HS3: Đưa tranh ảnh về vương quốc Chăm-pa, người Chăm nêu một số nét tiêu biểu. GV chốt kiến thức: Chăm-pa là lịch sử các quốc gia của người Chăm thành lập từ năm 192 (tức cuối thế kỉ II) có nền văn minh Sa huỳnh lâu đời, tương đương với nền văn hóa Đông Sơn thuộc miền Bắc từ thế kỉ thứ nhất trước Công Nguyên. Sau quá trình xâm lược, chiến tranh đến khoảng thế kỉ VII được đổi tên từ Lâm Ấp thành Chăm-pa. Từ sau Từ sau thế kỉ X, Chăm-pa tiếp tục phát triển và từng bước được sáp nhập, trở thành một bộ phận của đất nước Việt Nam, tập trung chủ yếu ở một số tỉnh ở miền Trung và Tây Nguyên. Người Chăm sống hòa nhã, chịu ảnh hưởng của đạo Hồi giáo, điều đó tạo nên vẻ đẹp trong văn hóa của người Chăm. Về trang phục nam, nữ đều quấn váy tấm. Ðàn ông mặc áo cánh ngắn xẻ ngực cài khuy. Ðàn bà mặc áo dài chui đầu. Màu chủ đạo trên y phục là màu trắng của vải sợi bông. Ngày nay, trong sinh hoạt hằng ngày, người Chăm ăn mặc như người Việt ở miền trung, chỉ có chiếc áo dài chui đầu là còn thấy xuất hiện trong giới nữ cao niên. * Nhiệm vụ 2: Kể tên và xác định vị trí của một số đền tháp Chăm - GV gọi các nhóm trình bày. - Dự kiến câu trả lời của HS + Các đền tháp Chăm được xây dưng tại các tỉnh miền Trung nước ta từ Thừa Thiên Huế đến Bình Thuận. + Một số Tháp: Mỹ Khánh (Thừa Thiên Huế); tháp Nhạn (Phú Yên); Bình Lâm, Bánh Ít, Cánh Tiên, Dương Long (Bình Định);.. + HS giới thiệu một số nét về tháp Nhạn – Phú Yên. GV chốt kiến thức: Hiện nay, nước ta - HS lắng nghe. còn nhiều di tích đền tháp Chăm như: Mỹ Khánh, Mỹ Sơn, Khương Mỹ, Dương Long, Cánh Tiên, Bánh Ít, Tháp Nhạn, Pô Na-ga, Pô Klong Ga-rai, phân bố ở các tỉnh:
4. Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận. Ngoài ra, tháp Chăm còn có ở một tỉnh Tây Nguyên là Đắk Lắk. - GV đưa một số hình ảnh về các tháp - HS quan sát, chiêm ngưỡng. Chăm. * Nhiệm vụ 3: Mô tả nét chính về một số đền tháp Chăm. - GV gọi HS trình bày - Dự kiến câu trả lời của học sinh + HS1: Đền tháp ở đây phần lớn được xây dựng bằng gạch kết hợp với đá sa thạch, cửa quay về phía đông (hướng mặt trời mọc). Tháp có kiến trúc thân vuông, ở giữa rộng tạo thành điện thờ,... + HS2: Trần được cấu tạo vòm cuốn, trong lòng tháp đặt một bệ thờ thần bằng đá. Không gian bên trong đèn hẹp. Nghệ thuật chạm khắc, đẽo gọt công phu hình hoa lá, chim muông, vũ nữ, thần thánh thể hiện trên mặt tường ngoài của tháp. Các viên gạch liên kết với nhau rất rắn chắc, bền vững tới hàng chục thế kỷ. + HS3: Giới thiệu về Thánh địa Mỹ Sơn - GV mở rộng thêm: Thánh địa Mỹ Sơn - HS lắng nghe. được phát hiện vào năm 1885 và được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới năm 1995. - GV cho HS xem video về Thánh địa Mỹ - HS quan sát. Sơn. ? Sau khi xem video, em có cảm nhận gì về - HS nêu cảm nhận. Thánh địa Mỹ Sơn? - GV yêu cầu HS quan sát hình 4 (SGK - HS quan sát và đọc thông tin. trang 34) và yêu cầu HS đọc thông tin về tháp Bánh Ít. - GV đưa hình ảnh và thêm thông tin về - HS quan sát và lắng nghe thêm thông tháp Bánh Ít tin. ? Qua phần tìm hiểu vừa rồi, em hãy cho - HS trả lời: Vương quốc Chăm-pa biết Vương quốc Chăm-pa thời đó phát triển phát triển thịnh hưng, giàu có,... như thế nào? ? Những đền tháp Chăm đã và đang mang - HS trả lời: Tháp Chăm mang đến cho đến cho đất nước Việt Nam ta những gì? đất nước Việt Nam những vẻ đẹp hoài cổ, là những điểm đến du lịch đẹp.
5. ? Vậy là một người con của Việt Nam, em - HS trả lời: Em luôn tự hào về các nét có cảm xúc suy nghĩ về những nét đẹp văn văn hóa truyền thống của Việt Nam đa hóa của dân tộc mình? sắc màu. - GV GDHS: Là những thế hệ tương lại của đất nước, ta luôn tự hào với những gì mà ông cha ta đã để lại cho chúng ta, chúng ta luôn tự hào, phải biết trân quý, giữ gìn, phát huy những truyền thống tốt đẹp này. Hơn thế nữa, tương lai chúng ta đã và sẽ đưa được những nét văn hóa đa sắc màu của Việt Nam vươn cao vươn xa hơn nữa. 3. Luyện tập - GV yêu cầu HS đọc thầm yêu cầu bài tập - HS đọc thầm yêu cầu. 1 trong SGK trang 35. - GV gọi HS đọc to yêu cầu. - HS đọc, cả lớp lắng nghe. - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân vào - HS thực hiện yêu cầu. Phiếu bài tập, sau đó chia sẻ với bạn về bài làm của mình trong thời gian 2 phút. - GV gọi HS thao tác trên máy tính. - HS thao tác. - GV gọi nhận xét, bổ sung - HS bổ sung thêm một số đền tháp Chăm. - GV nhận xét, tuyên dương 4. Vận dụng: - Trò chơi “Rung chuông vàng” (Nếu còn thời gian) + GV nêu luật chơi: Sau khi cô đọc câu hỏi - Học sinh lắng nghe luật trò chơi. và đáp án, các em có 10 giây suy nghĩ đưa ra đáp án bằng cách xoay tìm đáp án của bông hoa. - GV tổ chức trò chơi - HS tham gia chơi bằng cách giơ đáp án Câu 1: Vương quốc Chăm-pa được thành Câu 1: A lập vào thế kỉ bao nhiêu? A. Cuối thế kỉ II B. Đầu thế kỉ II C. Cuối thế kỉ III Câu 2: Thánh địa Mỹ Sơn có bao nhiêu đền Câu 2: C tháp? A. Hơn 60 đền tháp B. Dưới 70 đền tháp C. Hơn 70 đền tháp Câu 3: Thánh địa Mỹ Sơn được UNESCO Câu 3: B công nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm? A. 1885 B. 1995
6. C. 1875 - GV nhận xét, tuyên dương. ? Tiết học hôm nay, em và các bạn học được - HS chia sẻ. những gì? - GV nhận xét tiết học. - HS lắng nghe. Người thực hiện Vũ Thị Minh Phương