Đề kiểm tra Ngữ Văn 6 giữa học kì II - Năm học 2024-2025 - Trường THCS Quang Phục (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề kiểm tra Ngữ Văn 6 giữa học kì II - Năm học 2024-2025 - Trường THCS Quang Phục (Có đáp án)

1. UBND HUYỆN TIÊN LÃNG ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II TRƯỜNG THCS QUANG PHỤC Năm học 2024 - 2025 MÔN: NGỮ VĂN 6 (Thời gian làm bài: 90 phút không kể giao đề) *Chú ý:- Đề bài có 02 trang; HS làm bài vào tờ giấy thi. I. PHẦN ĐỌC – HIỂU (5,0 điểm). Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi. CON RỒNG, CHÁU TIÊN Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long nữ, tên là Lạc Long Quân. Thần mình rồng, thường ở dưới nước, thỉnh thoảng lên sống trên cạn, sức khỏe vô địch, có nhiều phép lạ. Thần giúp nhân dân diệt trừ Ngư tinh, Hồ tinh, Mộc tinh là những loài yêu quái bấy lâu làm hại dân lành. Thần dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi và cách ăn ở. Xong việc, thần thường về thủy cung [1] với mẹ, khi có việc cần, thần mới hiện lên. Bấy giờ, ở vùng núi cao phương Bắc, có nàng Âu Cơ thuộc dòng họ Thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần, nghe tiếng vùng đất Lạc có nhiều hoa thơm cỏ lạ, bèn tìm đến thăm. Âu Cơ và Lạc Long Quân gặp nhau, đem lòng yêu thương, rồi trở thành vợ chồng, cùng nhau chung sống trên cạn ở điện Long Tráng. Ít lâu sau, Âu Cơ có mang, đến kì sinh nở, chuyện thật lạ, nàng sinh ra một cái bọc trăm trứng nở ra một trăm con trai, con nào con ấy hồng hào, đẹp đẽ lạ thường. Đàn con không cần bú mớm mà tự lớn lên như thổi, mặt mũi khôi ngô [2], khỏe mạnh như thần. Thế rồi một hôm, Lạc Long Quân vốn quen ở nước, cảm thấy mình không thể sống mãi trên cạn được, đành từ biệt Âu Cơ và đàn con để trở về thủy cung với mẹ. Âu Cơ ở lại một mình nuôi đàn con, tháng ngày chờ mong, buồn tủi. Cuối cùng nàng gọi chồng lên và than thở. – Sao chàng bỏ thiếp [3] mà đi, không cùng thiếp nuôi đàn con nhỏ? Lạc Long Quân nói: – Ta vốn nòi rồng ở miền nước thẳm, nàng là giòng tiên ở chốn non cao. Kẻ ở cạn, người ở nước, tính tình tập quán [4] khác nhau, khó mà ăn ở cùng nhau một nơi lâu dài được. Nay ta đưa năm mươi con xuống biển, nàng đưa năm mươi con lên núi, chia nhau cai quản các phương. Kẻ miền núi, người miền biển, khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau, đừng quên lời hẹn. Âu Cơ và trăm con nghe theo, rồi cùng nhau chia tay nhau lên đường. Người con trưởng được tôn lên làm vua, lấy hiệu là Hùng Vương, đóng đô [5] ở đất Phong Châu, đặt tên nước là Văn Lang. Triều đình có tướng văn, tướng võ, con trai vua gọi là quan lang, con gái vua gọi là mị nương, khi cha chết thì được truyền ngôi cho con trưởng, mười mấy đời truyền nối ngôi vua đều lấy danh hiệu Hùng Vương, không hề thay đổi. Cũng bởi sự tích này mà về sau, người Việt Nam ta con cháu vua Hùng, thường nhắc đến nguồn gốc của mình là con Rồng, cháu Tiên. (Truyền thuyết “Con Rồng, cháu Tiên” – Theo Nguyễn Đổng Chi Nguồn: Văn 6, tập 1, trang 6, NXB Giáo dục – 1989) Câu 1 (0,75 điểm). Ngôi kể nào được sử dụng trong văn bản trên? Nhân vật chính trong truyện trên là ai? 1
2. Câu 2 (0,75 điểm). Em hãy ghi lại một số yếu tố kỳ ảo có trong câu chuyện trên. Câu 3 (1,0 điểm). Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu văn sau? Cho biết tác dụng của nó. Đàn con không cần bú mớm mà lớn nhanh như thổi, mặt mũi khôi ngô, khỏe mạnh như thần. Câu 4 (1,0 điểm) . Theo em, chi tiết “cái bọc trăm trứng” trong truyền thuyết “Con Rồng, cháu Tiên” có ý nghĩa gì? Câu 5 (1,5 điểm). Em rút ra được bài học gì cho mình qua câu chuyện trên? II. VIẾT (5.0 điểm) Hãy nhập vai vào một nhân vật để kể lại một truyện cổ tích mà em yêu thích. ------------- Hết ------------------------ 2
3. HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2024 – 2025 MÔN: NGỮ VĂN 6 I. Đọc hiểu (5,0 điểm) Câu Nội dung Điểm 1 - Ngôi kể thứ 3 (0,25) 0,75 - Nhân vật chính: Lạc Long Quân, Âu Cơ (0,75) 2 HS ghi lại được đúng từ 02 yếu tố kỳ ảo trở lên thì cho 0,75 điểm, ghi 0,75 được 01 yếu tố thì cho 0,5 điểm. 3 - Xác định đúng phép tu từ so sánh (lớn nhanh như thổi, mặt mũi khôi 0,25 ngô, khỏe mạnh như thần) - Chỉ ra được tác dụng của phép so sánh (0,75). 0,75 + Làm cho lời văn thêm sinh động, gợi cảm, gợi nhiều liên tưởng, gây ấn tượng cho người đọc, người nghe; + Nhấn mạnh sự trưởng thành, lớn nhanh và khỏe đẹp đến thần kỳ của đàn con Lạc Long Quân và Âu Cơ; + Thể hiện thái độ ngợi ca của tác giả dân gian. (HS chỉ cần nêu được 2/3 ý trên thì cho điểm tối đa: 0,75 điểm). 4 HS nêu được ý nghĩa của chi tiết “cái bọc trăm trứng” trong truyền 1,0 thuyết “Con Rồng, cháu Tiên” . Chẳng hạn như: - Đây là một chi tiết kỳ ảo, làm cho câu chuyện có màu sắc hoang đường, huyền thoại; - Thể hiện nguồn gốc của người Việt: dù là người miền núi hay miền biển thì đều sinh ra từ bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ; - Gửi gắm thông điệp về sự đùm bọc, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc anh em trên đất nước ta,... (HS nêu được từ 02 ý nghĩa trở lên thì cho tối đa 1,0 điểm). 5 HS rút ra được bài học cho bản thân mình. Chẳng hạn như: 1,5 - Biết tự hào về nguồn gốc cao quý của dân tộc Việt Nam ta; - Cần biết sống yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau giữa người với người trên đất nước ta và rộng ra là với nhân loại; - Cần biết đoàn kết, chia sẻ với nhau nhất là những lúc khó khăn; - Biết gìn giữ, phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc ta; - Biết cham chỉ học hành, tu dưỡng, rèn luyện bản thân để góp phần xây dựng và bảo vệ quê hương,... (HS nêu được từ 03 bài học trở lên thì cho điểm tối đa. Nêu được 01 bài học thì cho 0,5 điểm) 3
4. II. Viết (5,0 điểm) a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự ( ba phần mở bài , thân 0,25 bài,kết bài.) b. Xác định đúng yêu cầu của đề: nhập vai một nhân vật để kể lại 0,25 một truyện cổ tích c.Kể lại nội dung truyện ( đảm bảo các yêu cầu sau ): - Đóng vai nhân vật để tự giới thiệu sơ lược về mình và câu chuyện0,25 định kể -Kể lại được diễn biến của câu chuyện: 2,0 + Sự việc 1 + Sự việc 2 + Sự việc 3 (Trong khi kể, có sự tưởng tượng, sáng tạo thêm nhưng không thoát li truyện gốc, tránh làm thay đổi, biến dạng các yếu tố cơ bản của cốt truyện ở truyện gốc). -Kết thúc câu chuyện và nêu được bài học rút ra từ câu chuyện 0,25 -Sử dụng ngôi kể phù hợp. 0,25 - Sử dụng lời văn của bản thân. 0,25 -Sử dụng kết hợp một số phương thức: Tự sự, miêu tả, biểu 0,5 cảm... d. Chính tả, ngữ pháp, trình bày. 0,5 - Viết chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt, trình bày đúng quy định. e.Sáng tạo: 0,5 -Bố cục mạch lạc, lời kể sinh động, sáng tạo. 4