Bài giảng Khoa học tự nhiên Lớp 7 (Cánh diều) - Chủ đề 11: Sinh sản ở sinh vật - Bài 34: Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản và điều khiển sinh sản ở sinh vật - Trương Thế Thảo

Nội dung tài liệu: Bài giảng Khoa học tự nhiên Lớp 7 (Cánh diều) - Chủ đề 11: Sinh sản ở sinh vật - Bài 34: Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản và điều khiển sinh sản ở sinh vật - Trương Thế Thảo

1. BỘ SÁCH CÁNH DIỀU GIÁO VIÊN: TRƯƠNG THẾ THẢO
2. CHỦ ĐỀ 11: SINH SẢN Ở SINH VẬT BÀI 34:CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH SẢN VÀ ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở SINH VẬT.
3. BÀI 34:CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH SẢN VÀ ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở SINH VẬT. I. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH SẢN Ở SINH VẬT Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản của sinh vật bao gồm: - Các yếu tố bên ngoài: nhiệt độ, ánh sáng, nước, chất dinh dưỡng - Các yếu tố bên trong: đặc điểm của loài, hormone sinh sản
4. Quan sát hình 34.1, nêu ảnh hưởng của nhiệt độ đến sinh sản ở mỗi sinh vật trong hình. - Cây hoa cúc: Nhiệt độ ảnh hưởng đến khả năng ra hoa của cây hoa cúc. Cụ thể, cây không ra hoa khi nhiệt độ lớn hơn 30oC hoặc ra hoa chậm khi nhiệt độ dưới 12oC. - Rùa ấp trứng: Nhiệt độ ảnh hưởng đến tỉ lệ giới tính của con non. Cụ thể, ở nhiệt độ 28,5oC thì tỉ lệ con đực và cái xấp xỉ nhau; dưới 25oC thì đa số là con đực; trên 30oC thì đa số là con cái.
5. Quan sát hình 34.1, nêu ảnh hưởng của nhiệt độ đến sinh sản ở mỗi sinh vật trong hình. - Cá chép: Nhiệt độ ảnh hưởng đến khả năng đẻ trứng. Cụ thể, cá chép chỉ đẻ trứng khi nhiệt độ trên 15oC. - Rau cải: Nhiệt độ thấp ảnh hưởng đến sự ra hoa của cây rau cải. Cụ thể, cây rau cải ra hoa nhiều hơn khi trải qua nhiệt độ thấp của mùa đông.
6. - Ảnh hưởng của ánh sáng đến sự sinh sản của sinh vật: Cường độ, thời gian chiếu sáng trong ngày ảnh hưởng đến sự sinh sản ở sinh vật. - Ví dụ: + Ở thực vật có loài ra hoa ở điều kiện ánh sáng mạnh (thanh long, nhãn,..), có loài ra hoa ở điều kiện ánh sáng yếu (hoa cúc, hoa đào, ). + Ở gà, nếu tăng thời gian chiếu sáng thì gà có thể đẻ hai quả trứng một ngày. + Các loài sâu ăn lá ngừng sinh sản vào mùa đông do thời gian chiếu sáng ít.
7. Nhận xét ảnh hưởng của độ ẩm đến sinh sản ở sâu non ăn lá lúa: Ở sâu non ăn lúa, ở cùng mức nhiệt độ là 25oC thì nếu độ ẩm cao (90%) thì tỉ lệ đẻ trứng là 100%. Và độ ẩm càng xuống thấp thì tỉ lệ đẻ trứng càng giảm.
8. - Thiếu nước làm cho cây ra ít nụ, ít hoa hoặc không ra hoa như ở măng cụt, cà chua. - Có loại cây lại ra hoa nhiều trong điều kiện khô cằn như hoa giấy.
9. - Một số loài cây chỉ ra hoa vào mùa hè hoặc mùa đông: + Cây chỉ ra hoa tạo quả vào mùa hè: cây vải, nhãn, mận, + Cây chỉ ra hoa tạo quả vào mùa đông: táo, bưởi diễn, - Sự ra hoa tạo quả của các cây này chịu ảnh hưởng rõ rệt của yếu tố nhiệt độ, ngoài ra cũng chịu tác động từ các nhân tố khí hậu khác như ánh sáng, nước,
10. + Cây lúa khi được bón phân đúng loại phân, đúng lượng ở các giai đoạn thì năng suất có thể đạt tới 65 tạ/ha. + Nếu bón thiếu đạm trong quá trình đẻ nhánh, thì năng suất của lá giảm xuống khoảng 50 tạ/ha.
11. - Ở giai đoạn nuôi dưỡng: Phải cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng theo từng giai đoạn và nhu cầu dinh dưỡng của mỗi loài, nhất là protein, chất khoáng và vitamin. - Giai đoạn mang thai, nuôi con: Bổ sung chất dinh dưỡng phù hợp kết hợp với chăm sóc vận động, tắm chải hợp lí nhất là cuối giai đọan mang thai.
12. + Cà chua phải có đủ 14 lá mới ra hoa, cây chuối thì 1 năm mới bắt đầu ra hoa, + Lợn cỏ A Lưới đẻ lần đầu khi 10 – 12 tháng tuổi, đẻ 1 – 2 lứa/ năm, 5 – 6 con/ 1 lứa. + Mèo đẻ lần đầu khi 5 – 9 tháng tuổi, đẻ 3 – 4 lứa/năm, khoảng 3 con/lứa.
13. Vai trò của hormone đối với sinh sản ở sinh vật: - Hormone là yếu tố tham gia điều hoà sinh sản ở sinh vật. - Hormone điều hoà sự ra hoa, đậu quả; sự chín và rụng quả ở thực vật. - Ở động vật, hormone sinh dục tác động lên quá trình hình thành tinh trùng, trứng và các đặc điểm giới tính của động vật.
14. - Ví dụ về các loài thực vật: + Cây ra hoa 1 lần/năm: nhãn, vải, bưởi, đào, mận, + Cây ra hoa nhiều lần/năm: cây bỏng, cây đu đủ, - Ví dụ về các loài động vật: + Đẻ ít con trong một lứa: trâu, bò, ngựa, + Đẻ nhiều con trong một lứa: chó, chuột, lợn,
15. BÀI 34:CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH SẢN VÀ ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở SINH VẬT. I. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH SẢN Ở SINH VẬT Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản của sinh vật bao gồm: - Các yếu tố bên ngoài: nhiệt độ, ánh sáng, nước, chất dinh dưỡng - Các yếu tố bên trong: đặc điểm của loài, hormone sinh sản II. ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở SINH VẬT
16. Quan sát hình 34.2, lấy ví dụ về điều khiển sinh sản ở sinh vật bằng điều chỉnh các yếu tố môi trường theo mẫu bảng sau: Các yếu tố Ví dụ ở thực vật Ví dụ ở động vật môi trường - Thắp đèn vào ban đêm làm cho cây thanh long ra nhiều hoa hoặc ra hoa - Thắp đèn kéo dài thời gian Ánh sáng trái vụ. chiếu sáng trong ngày làm - Điều khiển ánh sáng cho hoa cúc nở cho gà có thể đẻ 2 trứng/ngày. sớm. - Giảm lượng nước tưới để gây khô hạn để quýt ra hoa đồng loạt. - Sâu ăn lá lúa sẽ đẻ trứng ở Độ ẩm, nước o - Phun nước (nước ấm hoặc nước nhiệt độ 25 C với độ ẩm cao lạnh) để điều khiển cây đào ra hoa. khoảng 90%.
17. Quan sát hình 34.2, lấy ví dụ về điều khiển sinh sản ở sinh vật bằng điều chỉnh các yếu tố môi trường theo mẫu bảng sau: Các yếu tố Ví dụ ở thực vật Ví dụ ở động vật môi trường - Giảm lượng nước tưới để gây khô - Sâu ăn lá lúa sẽ đẻ trứng ở hạn để quýt ra hoa đồng loạt. Độ ẩm, nước nhiệt độ 25oC với độ ẩm cao - Phun nước (nước ấm hoặc nước khoảng 90%. lạnh) để điều khiển cây đào ra hoa. - Phun phân bón lá cho cây cam trước - Bổ sung chất khoáng (từ vỏ nửa tháng làm cho quả chín đồng loạt. Chất dinh trứng, ốc, hến, ) để gà vịt - Phun phân bón lá khi cây nhãn bắt dưỡng tăng tỉ lệ đẻ trứng. đầu ra hoa làm tăng năng suất
18. - Sử dùng đèn vàng hoặc đèn huỳnh quang chiếu sáng để kích thích dưa chuột ra hoa, kết trái khi trời lạnh. - Thắp đèn điện vào ban đêm khoảng 2 tuần trong tháng 11 để ngăn cản mía trổ hoa. - Sử dụng nhiệt độ thích hợp để tạo ra nhiều con đực hoặc nhiều con cái hơn ở rùa. - Sử dụng máy ấp trứng để cung cấp nhiệt độ thích hợp giúp trứng gà, vịt nở đều hơn.
19. - Khi trồng ngoài tự nhiên: + Thuận lợi: Có thể áp dụng biện pháp điều khiển sinh sản trên một diện tích lớn. + Khó khăn: Chịu những ảnh hưởng của môi trường như thời tiết, mưa, gió, làm ảnh hưởng đến hiệu quả sinh sản. - Khi trồng trong nhà kính: + Thuận lợi: Có thể tránh được những tác động của môi trường như mưa, gió, + Khó khăn: Chỉ áp dụng được trên một diện tích nhỏ.